Geweldsdelicten

Doodslag is het opzettelijk doden van een persoon. Gebeurt dit met voorbedachten rade (na een vooraf genomen beslissing) dan spreekt de wet van moord, het zwaarste misdrijf in het Strafwetboek. Bij uitgelokte doodslag werd het doden onmiddellijk voorafgegaan door een zware provocatie.

Wanneer een naaste door zulke feiten om het leven komt, bent u als nabestaande zelf slachtoffer. U wordt niet alleen geconfronteerd met een onherstelbaar verlies, maar ook met een vaak lange en ingrijpende strafprocedure. U hebt het recht om u burgerlijke partij te stellen, het onderzoek op te volgen en een vergoeding te vorderen voor de geleden materiële en morele schade. Parmentier Advocaten staat u bij om in die moeilijke periode uw stem in de procedure te laten horen.

Bijvoorbeeld: een familielid komt om het leven door een opzettelijke gewelddaad en u wenst als nabestaande uw rechten te laten gelden.

Hier is er geen opzet om te doden, maar overlijdt een persoon door een ernstige roekeloosheid van een ander.

Als nabestaande maakt het gebrek aan opzet het verlies niet minder zwaar: ook bij een onopzettelijk overlijden hebt u recht op erkenning en op vergoeding van uw schade.

U kan de aansprakelijke persoon laten vervolgen en u burgerlijke partij stellen om de geleden schade te recupereren. Het onderscheid met opzettelijke doding is vooral van belang voor de strafmaat, niet voor uw recht op herstel.

Bijvoorbeeld: een naaste overlijdt bij een ongeval dat te wijten is aan manifest roekeloos rijgedrag. 

Bijvoorbeeld: een dodelijk arbeidsongeval doordat elementaire veiligheidsvoorschriften grof werden genegeerd.

Iedereen heeft recht op bescherming tegen folteringen en tegen onmenselijke of vernederende behandelingen of straffen.

Van een onmenselijke behandeling is sprake wanneer iemand opzettelijk ernstig lichamelijk of psychisch leed wordt toegebracht. Dit kan gebeuren om iemand te straffen, te intimideren, onder druk te zetten of een bepaalde handeling af te dwingen.

Bijvoorbeeld: zware mishandeling, langdurige isolatie, afpersing of extreme pesterijen.

Een vernederende behandeling tast de menselijke waardigheid van een persoon ernstig aan en veroorzaakt gevoelens van angst, minderwaardigheid, schaamte of vernedering.

Bijvoorbeeld: opsluiting in onwaardige omstandigheden of een behandeling die erop gericht is iemand publiekelijk te vernederen.

Gewelddaden zijn opzettelijke handelingen waarbij iemand fysieke kracht of geweld gebruikt tegen een andere persoon, waardoor lichamelijk letsel, pijn of schade aan de gezondheid ontstaat.

Het kan gaan om uiteenlopende feiten, van een vuistslag of een duw tot ernstige geweldpleging met zware lichamelijke gevolgen.

Bijvoorbeeld: u wordt geslagen tijdens een conflict en loopt daarbij verwondingen op, of u wordt het slachtoffer van geweld waardoor u tijdelijk of blijvend arbeidsongeschikt bent.

De ernst van de feiten wordt beoordeeld aan de hand van de gevolgen voor het slachtoffer. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de aard van de verwondingen, de duur van de arbeidsongeschiktheid en eventuele blijvende gevolgen.

Bij lichte letsels zal de beoordeling anders zijn dan wanneer het geweld leidt tot blijvende lichamelijke schade, zware verminking, een ernstige aantasting van de gezondheid of zelfs het overlijden van het slachtoffer.

Vrouwelijke genitale verminking is een ernstige aantasting van de lichamelijke integriteit van meisjes en vrouwen. Het gaat om elke ingreep waarbij de vrouwelijke genitaliën geheel of gedeeltelijk worden beschadigd, verwijderd of verminkt om niet-medische redenen.

Deze praktijk kan verschillende vormen aannemen en heeft vaak ingrijpende fysieke en psychologische gevolgen voor het slachtoffer.

De wet biedt een verregaande bescherming tegen vrouwelijke genitale verminking. Niet alleen de uitvoering van de ingreep is strafbaar, maar ook het organiseren, vergemakkelijken of bevorderen ervan.

Daarnaast is het aanzetten tot vrouwelijke genitale verminking of het verspreiden van boodschappen die deze praktijk promoten eveneens verboden.

Zwangerschapsverlies zonder toestemming doet zich voor wanneer iemand opzettelijk een zwangerschap beëindigt of doet beëindigen zonder de toestemming van de zwangere persoon.

Het gaat om een ernstige aantasting van de lichamelijke integriteit en het zelfbeschikkingsrecht van de zwangere persoon. De wet beschermt immers het recht om zelf te beslissen over het eigen lichaam en de eigen zwangerschap.

Bijvoorbeeld: een persoon dient zonder medeweten of toestemming van de zwangere persoon stoffen toe met als doel een zwangerschapsverlies te veroorzaken.

Voor dit misdrijf is het van belang dat het zwangerschapsverlies daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en dat dit opzettelijk werd veroorzaakt. Het gebruikte middel speelt daarbij geen rol.

Bent u slachtoffer geworden van een ongeval of incident doordat iemand ernstig onvoorzichtig of nalatig heeft gehandeld? Dan kan er sprake zijn van een aantasting van uw fysieke of psychische integriteit door gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid.

Het gaat om situaties waarbij de schade niet opzettelijk werd veroorzaakt, maar het gevolg is van een ernstige fout, nalatigheid of onoplettendheid.

Bijvoorbeeld: u raakt gewond bij een verkeersongeval dat werd veroorzaakt door een onoplettende bestuurder. Ook andere vormen van nalatig handelen kunnen aanleiding geven tot lichamelijke of psychische schade.

De gevolgen kunnen beperkt zijn, maar ook langdurig of blijvend. Sommige slachtoffers herstellen volledig, terwijl anderen geconfronteerd worden met een tijdelijke of permanente arbeidsongeschiktheid, blijvende letsels of een aanzienlijke impact op hun dagelijks leven.

Bent u tegen uw wil vastgehouden, opgesloten of belet geweest om vrij te gaan en staan waar u wilde? Dan kan er sprake zijn van wederrechtelijke vrijheidsberoving.

Vrijheidsberoving houdt in dat iemand opzettelijk uw bewegingsvrijheid beperkt zonder wettelijke reden. Dit kan gebeuren door u op te sluiten, vast te houden of op een andere manier te verhinderen om een bepaalde plaats te verlaten.

Bijvoorbeeld: u wordt tegen uw wil opgesloten in een woning, voertuig of andere ruimte en kan deze niet vrij verlaten.

Niet elke beperking van de vrijheid is strafbaar. Zo kunnen politie- en gerechtelijke instanties onder bepaalde wettelijke voorwaarden iemand van zijn vrijheid beroven. Het misdrijf ontstaat wanneer dit zonder geldige reden gebeurt.

De feiten worden als ernstiger beschouwd wanneer het slachtoffer minderjarig of bijzonder kwetsbaar is, wanneer de vrijheidsberoving leidt tot ernstige en blijvende letsels of wanneer het slachtoffer hierdoor overlijdt.

Werd uw kind weggehaald bij u of bij wie het ouderlijk gezag, de voogdij of de feitelijke zorg uitoefent? Dan kan er sprake zijn van ontvoering. Het gaat om het opzettelijk wegnemen van een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand bij degene die de zorg over hem of haar draagt.

In principe is ontvoering pas strafbaar wanneer er geweld, bedreiging of list aan te pas kwam. Bij een kind jonger dan twaalf jaar of bij een kwetsbare persoon is dat echter niet vereist.

De feiten worden als ernstiger beschouwd wanneer de ontvoering leidt tot zware en blijvende letsels of tot het overlijden van het slachtoffer.

Bent u tegen uw wil vastgehouden of ontvoerd om uzelf of iemand anders onder druk te zetten? Dan kan er sprake zijn van gijzeling.

Bij gijzeling wordt een persoon van zijn vrijheid beroofd en gebruikt als drukmiddel om iets af te dwingen. Dat kan bijvoorbeeld gaan om de betaling van losgeld, het stellen van een bepaalde handeling of het uitoefenen van druk op familieleden, een organisatie of de overheid.

Een gijzeling kan gepaard gaan met geweld, bedreigingen of intimidatie, maar dat is niet altijd noodzakelijk.

Bijvoorbeeld: u wordt tegen uw wil vastgehouden terwijl de dader geld eist van uw familie in ruil voor uw vrijlating.

De feiten worden als bijzonder ernstig beschouwd wanneer het slachtoffer minderjarig of kwetsbaar is, of wanneer de gijzeling leidt tot ernstige lichamelijke of psychische gevolgen.

Een bedreiging houdt in dat iemand opzettelijk angst of ernstige vrees veroorzaakt voor een aantasting van uw persoon, uw naasten of uw eigendommen. De bedreiging kan mondeling, schriftelijk, via sociale media, berichtenapps of op een andere manier worden geuit.

Het is niet vereist dat de dader zijn dreigement daadwerkelijk uitvoert. Het volstaat dat de bedreiging van die aard is dat ze bij u een gevoel van angst of onveiligheid kan veroorzaken.

Bijvoorbeeld: iemand stuurt u berichten waarin wordt gedreigd om u fysiek iets aan te doen indien u niet doet wat van u wordt gevraagd.

Belaging houdt in dat iemand u herhaaldelijk of op een ernstige manier lastigvalt, terwijl die persoon weet of zou moeten weten dat dit een negatieve impact heeft op uw leven. De feiten kunnen zowel fysiek als online plaatsvinden.

Het kan gaan om ongewenste berichten, voortdurende contactpogingen, het volgen van uw verplaatsingen, het opduiken op plaatsen waar u zich bevindt of andere gedragingen die een gevoel van angst, onveiligheid of voortdurende druk veroorzaken.

Bijvoorbeeld: een ex-partner blijft u ondanks herhaalde verzoeken contacteren, volgt uw activiteiten op sociale media op de voet en duikt geregeld onverwacht op in uw omgeving.

Van laster is sprake wanneer iemand u in het openbaar en met kwaadwillige opzet een concreet feit ten laste legt dat uw eer kan krenken of u aan de openbare verachting blootstelt. Het motief is daarbij doorslaggevend: wanneer iemand de beschuldiging enkel deelt om u te schaden, blijft dit strafbaar, ook als het feit op zich aannemelijk zou lijken.

Bijvoorbeeld: iemand verspreidt op sociale media het bericht dat u fraude heeft gepleegd, terwijl daarvoor geen enkele grond bestaat.

Een lasterlijke aangifte gaat nog een stap verder. Dan dient iemand met kwaadwillig opzet een valse beschuldiging schriftelijk in bij de overheid.

Bijvoorbeeld: iemand dient een klacht in waarin hij beweert dat u een misdrijf heeft gepleegd, terwijl hij weet dat deze beschuldiging onwaar is.

Belediging is het in het openbaar en met kwaadwillig opzet krenken van uw eer, zelfbeeld of goede naam. Dat kan met woorden, gebaren, geschriften of langs elektronische weg.

Bijvoorbeeld: iemand plaatst publiekelijk vernederende of kwetsende berichten over u op sociale media met de bedoeling u in een slecht daglicht te stellen.

Werd u tijdens de uitoefening van een openbaar ambt geconfronteerd met geweld of bedreigingen? Of werd u aangevallen terwijl u een persoon met een openbaar ambt bijstond? Dan kan er sprake zijn van weerspannigheid.

Weerspannigheid houdt in dat iemand zich met geweld of bedreigingen verzet tegen een persoon die optreedt in naam van het openbaar gezag, bijvoorbeeld bij de uitvoering van de wet, een overheidsbeslissing of een rechterlijke beslissing.

Bijvoorbeeld: een politieambtenaar wordt tijdens een tussenkomst geduwd, geslagen of bedreigd om een controle of arrestatie te verhinderen.

Ook personen die een ambtenaar bijstaan tijdens de uitvoering van diens opdracht kunnen slachtoffer worden van weerspannigheid.

Wanneer meerdere personen gezamenlijk geweld of bedreigingen gebruiken tegen een drager van het openbaar gezag, spreekt men van collectieve weerspannigheid. Deze feiten worden door de wet strenger bestraft.

Brandstichting is het opzettelijk in brand steken van een goed, waardoor schade wordt veroorzaakt aan eigendommen of personen in gevaar worden gebracht.

De gevolgen van brandstichting kunnen bijzonder ingrijpend zijn. Naast de materiële schade kunnen slachtoffers geconfronteerd worden met een gevoel van onveiligheid, emotionele schade en in sommige gevallen zelfs lichamelijke letsels.

Bijvoorbeeld: iemand steekt bewust een geparkeerde auto, een woning of een vuilnisbak in brand, waardoor het vuur zich verder verspreidt en schade veroorzaakt aan andere eigendommen.

Misbruik van een zwakke toestand houdt in dat iemand bewust misbruik maakt van de fysieke of psychische kwetsbaarheid van een andere persoon om die persoon iets te laten doen, dulden of nalaten.

Vaak gaat het om situaties waarin het slachtoffer zich in een afhankelijke, kwetsbare of beïnvloedbare positie bevindt, waardoor het moeilijk wordt om vrije en weloverwogen keuzes te maken.

Bijvoorbeeld: iemand maakt misbruik van de mentale kwetsbaarheid van een oudere persoon om deze grote geldsommen te laten afgeven of belangrijke documenten te laten ondertekenen.

De wet voorziet een strengere bestraffing wanneer het slachtoffer bijzonder kwetsbaar is, wanneer er sprake is van zware of herhaalde druk, of wanneer de feiten ernstige gevolgen hebben voor het slachtoffer.

Conversiepraktijken zijn fysieke ingrepen of vormen van psychische druk die tot doel hebben uw seksuele oriëntatie, genderidentiteit of genderexpressie te veranderen, te onderdrukken of af te wijzen.

Dergelijke praktijken kunnen verschillende vormen aannemen, gaande van emotionele manipulatie en dwang tot meer ingrijpende psychologische of fysieke interventies. Ook wanneer iemand handelt op basis van een veronderstelling over uw seksuele oriëntatie of genderidentiteit, kan er sprake zijn van een strafbaar feit.

Bijvoorbeeld: u wordt onder druk gezet om uw seksuele geaardheid te verbergen of deel te nemen aan sessies die erop gericht zijn deze te veranderen.

Begeleiding die erop gericht is u te ondersteunen bij het verkennen of ontwikkelen van uw identiteit, of medische en sociale begeleiding door erkende zorgverleners, valt niet onder dit verbod zolang deze gebeurt met respect voor uw rechten en vrije keuze.

De wet beschermt minderjarigen en personen in een kwetsbare situatie extra streng. Wanneer een misdrijf tegen hen wordt gepleegd, en zeker wanneer er een gezags- of vertrouwensrelatie in het spel is, zoals binnen een gezin of een zorgcontext, wordt daar zwaarder tegen opgetreden.

Werd uw kind of een kwetsbare naaste in gevaar gebracht? Dan is het belangrijk dat de feiten ernstig worden genomen en grondig worden onderzocht.

Misdrijven tegen het privéleven omvatten feiten waarbij uw privacy, persoonlijke levenssfeer of de nagedachtenis van een overleden dierbare wordt geschonden.

Het kan daarbij gaan om uiteenlopende feiten, zoals grafschennis, het schenden van een graf of andere gedragingen die een ernstige aantasting vormen van uw persoonlijke levenssfeer of van het respect dat aan een overledene verschuldigd is.

Bijvoorbeeld: het graf van een familielid wordt beschadigd of vernield, of iemand verspreidt vertrouwelijke informatie uit uw privéleven zonder uw toestemming.

Vandalisme houdt in dat iemand opzettelijk een goed beschadigt, vernielt, onbruikbaar maakt of bevuilt zonder toestemming van de eigenaar.

Het kan gaan om uiteenlopende feiten, van beschadigingen aan privé-eigendommen tot vernielingen aan openbare infrastructuur. Hoewel de schade soms beperkt lijkt, kunnen de financiële en emotionele gevolgen voor het slachtoffer aanzienlijk zijn.

Bijvoorbeeld: iemand krast zonder reden een boodschap in de lak van uw geparkeerde wagen.

De feiten worden als ernstiger beschouwd wanneer er aanzienlijke schade wordt veroorzaakt, wanneer waardevolle of maatschappelijk belangrijke goederen worden geviseerd of wanneer het vandalisme gepaard gaat met geweld, bedreigingen of andere verzwarende omstandigheden.

Terroristische misdrijven zijn misdrijven die worden gepleegd met een bijzonder oogmerk: de bevolking ernstige vrees aanjagen, de overheid of een internationale organisatie op onrechtmatige wijze dwingen tot een handeling, of de politieke, economische of maatschappelijke structuren ernstig ontwrichten.

Door dat oogmerk worden bestaande misdrijven, zoals moord, gijzeling of brandstichting, zwaarder bestraft. Als slachtoffer of nabestaande van een terroristisch misdrijf wordt u getroffen door feiten die niet enkel u persoonlijk, maar de hele samenleving beogen te raken. De wet voorziet voor deze slachtoffers in een bijzondere bescherming en in specifieke vergoedingsmechanismen. U kan zich burgerlijke partij stellen en wordt doorheen het traject begeleid om uw rechten en uw schadevergoeding veilig te stellen.

Bijvoorbeeld: u raakt gewond bij een aanslag op een druk bezochte publieke plaats.