Vermogensmisdrijven

Onze expertise in vermogensmisdrijven

Vermogensmisdrijven omvatten een ruime categorie van strafbare feiten waarbij goederen, geld of andere vermogensbestanddelen centraal staan. Het gaat onder meer om diefstal, oplichting, misbruik van vertrouwen, heling, afpersing, informaticafraude en andere feiten die betrekking hebben op het vermogen van een persoon of onderneming.

Dergelijke dossiers kunnen belangrijke juridische, financiële en persoonlijke gevolgen hebben. Zowel verdachten als slachtoffers worden vaak geconfronteerd met complexe vragen over bewijsvoering, aansprakelijkheid en de verdere strafrechtelijke procedure.

Parmentier Advocaten verleent bijstand in dossiers betreffende vermogensmisdrijven en begeleidt cliënten gedurende het volledige traject.

Nieuw strafwetboek

De misdrijven en bijhorende straffen die u onder huidig onderdeel vindt, zijn een weergave van de meest voorkomende misdrijven en gebaseerd op het nieuwe strafwetboek dat in werking zal treden op 1 september 2026. Houdt er rekening mee dat de (bestanddelen van) de misdrijven en straffen voor misdrijven van vòòr 1 september 2026 kunnen verschillen van wat u hier terugvindt.

Voor een actuele uitleg op maat, of als u wilt weten welke wetgeving van toepassing was op welk moment, kan u steeds rechtstreeks contact opnemen.

Parmentieradvocatenby Charlottelauwersphotography 17

Diefstal

Wat?

Diefstal zonder geweld of bedreiging is het bedrieglijk wegnemen, zelfs kortstondig, van een zaak die aan een ander toebehoort.

Bijvoorbeeld: U neemt iemand zijn telefoon uit zijn tas of u neemt iemand zijn fiets zonder toestemming ook al zet u deze daarna terug op zijn plaats. 

Diefstal zonder geweld of bedreiging in verzwarende omstandigheden

Verschillende artikelen voorzien in zwaardere straffen wanneer een diefstal, zonder geweld of bedreiging, gepleegd wordt onder bepaalde omstandigheden. Enkele voorbeelden:

  • De dader een niet voor het publiek toegankelijke plaats is binnengedrongen om de diefstal te plegen, terwijl hij moest vermoeden dat zich daar een of meer personen bevonden
    Bijvoorbeeld: U breekt in in een huis terwijl de bewoners thuis zijn
  • De diefstal werd gepleegd ten nadele van een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand
    Bijvoorbeeld: U pleegt een diefstal ten aanzien van een zestienjarige, een bejaarde persoon met dementie, ...
  • De daders of een van hen een valse identiteit of hoedanigheid hebben aangenomen of een vals bevel van het openbaar gezag hebben ingeroepen
    Bijvoorbeeld: U doet zich voor als een securityagent of een politieagent om de diefstal te plegen
  • Het misdrijf werd gepleegd bij nacht
    Bijvoorbeeld: U breekt in in een winkel na sluitingstijd in de periode tussen het einde van de zonsondergang en het begin van de zonsopgang, vaak praktisch beschouwd als de periode van 22u tot 6u, maar dit wordt altijd geval per geval bekeken door rechter afhankelijk van de omstandigheden. In de winter is het bijvoorbeeld vroeger donker en zal er sneller sprake zijn van een diefstal bij nacht.

Diefstal met geweld of bedreiging is het bedrieglijk wegnemen, zelfs kortstondig, van een zaak die aan een ander toebehoort met gebruikt van geweldplegingen of bedreigingen.

Bijvoorbeeld: U steelt een gsm uit de handen van iemand op straat na het geven van een slag of duw.

Diefstal met geweld of bedreigingen in verzwarende omstandigheden

Verschillende artikelen voorzien in zwaardere straffen wanneer een diefstal, met geweld of bedreiging, gepleegd wordt onder bepaalde omstandigheden. Enkele voorbeelden:

  • De daders of een van hen een valse identiteit of hoedanigheid hebben aangenomen of een vals bevel van het openbaar gezag hebben ingeroepen
    Bijvoorbeeld: U doet zich voor als een securityagent of een politieagent om een gewelddadige diefstal te plegen
  • Het misdrijf werd gepleegd bij nacht
    Bijvoorbeeld: U pleegt een gewelddadige inbraak in een winkel na sluitingstijd in de periode tussen het einde van de zonsondergang en het begin van de zonsopgang, vaak praktisch beschouwd als de periode van 22u tot 6u, maar dit wordt altijd geval per geval bekeken door rechter afhankelijk van de omstandigheden. In de winter is het bijvoorbeeld vroeger donker en zal er sneller sprake zijn van een diefstal bij nacht.
  • Het misdrijf werd gepleegd door twee of meer personen
    Bijvoorbeeld: U pleegt een gewelddadige diefstal samen met een bende in een nachtwinkel
  • Het misdrijf werd gepleegd ten nadele van een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand
    Bijvoorbeeld: U pleegt de gewelddadige diefstal ten aanzien van een zestienjarige, een persoon met een mentale beperking, ...
  • Wapens of op wapens gelijkende voorwerpen werden gebruikt of getoond, of indien de schuldige deed geloven dat hij gewapend was
    Bijvoorbeeld: U pleegt een gewelddadige diefstal met gebruik van een vuurwapen, of een speelgoedpistool dat realistisch oogt of u maakt gebaren met uw hand in uw jas om te doen alsof u een pistool bij zich heeft
  • De schuldige, om het misdrijf te plegen of zijn vlucht te verzekeren, gebruik heeft gemaakt van weerloos makende of giftige stoffen
    Bijvoorbeeld: U heeft tijdens een gewelddadige diefstal pepperspray gebruikt tegen een winkelbediende zodat deze geen weerstand meer kan bieden, waarna u geld steelt en vlucht
  • Het geweld of de bedreiging een integriteitsaantasting van de derde graad heeft veroorzaakt
    Dit begrip verwijst naar ernstige fysieke of psychische schade, zoals zwaar lichamelijk letsel, blijvende verminking, ernstige invaliditeit, of ernstige psychische trauma’s.
    Bijvoorbeeld: wanneer de gewelddadige diefstal een zwaar letsel of een blijvende verminking tot gevolg heeft bij het slachtoffer. Bij een gewapende overval slaat een dader het slachtoffer met een ijzeren staaf. Het slachtoffer loopt een schedelbreuk op, raakt in coma en houdt blijvende neurologische schade over.
  • Het slachtoffer aan foltering werd onderworpen, alsook de poging hiertoe
    Foltering is een extreme vorm van geweld die de straf sterk verhoogt. Het betreft situaties waarin het lijden van het slachtoffer centraal staat, en de handelingen verder gaan dan gewone aanvallen of bedreigingen.
  • Het geweld of de bedreiging de dood tot gevolg heeft, zonder dat het misdrijf werd gepleegd met het oogmerk om te doden, alsook de poging hiertoe
    Hierbij loopt een gewelddadige overval fataal af voor het slachtoffer, maar in tegenstelling tot bij moord of doodslag is het overlijden een onbedoeld gevolg van het gepleegde geweld.
    Bijvoorbeeld: Bij een gewapende overval duwt de dader het slachtoffer om te verhinderen dat deze alarm slaat. Het slachtoffer valt hard, loopt een schedelbreuk op en overlijdt. De dader wilde niet doden, maar het overlijden is een gevolg van het geweld tijdens de diefstal.

Welke straf riskeert u?

  • Diefstal zonder geweld of bedreiging wordt bestraft met een straf van niveau 2.
  • Verzwaarde diefstal zonder geweld of bedreiging wordt bestraft met een straf van niveau 3.
  • Diefstal met geweld of bedreiging wordt bestraft met een straf van niveau 3.
  • Verzwaarde diefstal met geweld of bedreiging:
    • Wordt bestraft met een straf van niveau 4 indien:
      • de daders of een van hen een valse identiteit of hoedanigheid hebben aangenomen of een vals bevel van het openbaar gezag hebben ingeroepen
      • het misdrijf werd gepleegd bij nacht
      • het misdrijf werd gepleegd door twee of meer personen
      • het misdrijf werd gepleegd ten nadele van een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand
    • Wordt bestraft met een straf van niveau 5 indien:
      • wapens of op wapens gelijkende voorwerpen werden gebruikt of getoond, of indien de schuldige deed geloven dat hij gewapend was
      • de schuldige, om het misdrijf te plegen of zijn vlucht te verzekeren, gebruik heeft gemaakt van weerloos makende of giftige stoffen
      • het geweld of de bedreiging een integriteitsaantasting van de derde graad heeft veroorzaakt
    • Wordt bestraft met een straf van niveau 6 indien:
      • de persoon aan foltering werd onderworpen, alsook de poging hiertoe
      • het geweld of de bedreiging de dood tot gevolg heeft, zonder dat het misdrijf werd gepleegd met het oogmerk om te doden, alsook de poging hiertoe

Afpersing

Wat?

Afpersing is het opzettelijk met behulp van geweld of bedreiging verkrijgen van hetzij een goed, hetzij een ongeoorloofd voordeel.

Bijvoorbeeld: Een persoon bedreigt iemand op straat met de woorden: “Geef mij jouw portemonnee, anders sla ik je!” De bedreiging is voldoende ernstig om het slachtoffer ertoe te bewegen afstand te doen van een goed, zonder dat er een wapen getoond wordt of andere verzwarende context bestaat.

Afpersing in verzwarende omstandigheden

Verschillende artikelen voorzien in zwaardere straffen wanneer een afpersing gepleegd wordt onder bepaalde omstandigheden. Enkele voorbeelden:

  • De daders of een van hen een valse identiteit of hoedanigheid hebben aangenomen of een vals bevel van het openbaar gezag hebben ingeroepen
    Bijvoorbeeld: Daders bellen aan bij een woning en tonen een (namaak)politiebadge. Ze dreigen: “U moet uw waardevolle spullen onmiddellijk afgeven voor onderzoek – weigeren is strafbaar.” Het slachtoffer wordt bang en staat onder druk geld en juwelen af.
  • Het misdrijf werd gepleegd bij nacht
    Bijvoorbeeld: een afpersing die wordt gepleegd in de periode tussen het einde van de zonsondergang en het begin van de zonsopgang, vaak praktisch beschouwd als de periode van 22u tot 6u, maar dit wordt altijd geval per geval bekeken door een rechter afhankelijk van de omstandigheden. In de winter is het bijvoorbeeld vroeger donker en zal er sneller sprake zijn van een afpersing bij nacht.
  • Het misdrijf werd gepleegd door twee of meer personen
    Bijvoorbeeld: Een winkelier wordt door een bende personen afgeperst. 
  • Het misdrijf werd gepleegd ten nadele van een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand
    Bijvoorbeeld: De afpersing wordt gepleegd ten aanzien van een zestienjarige, een persoon met een mentale beperking, ...
  • Wapens of op wapens gelijkende voorwerpen werden gebruikt of getoond, of indien de schuldige deed geloven dat hij gewapend was
    Bijvoorbeeld: De afpersing wordt gepleegd met gebruik van een vuurwapen, of een speelgoedpistool dat realistisch oogt of iemand maakt gebaren met zijn hand in zijn jas om te doen alsof hij een pistool bij zich heeft.
  • De dader, om het misdrijf te plegen of zijn vlucht te verzekeren, gebruik heeft gemaakt van weerloos makende of giftige stoffen
    Bijvoorbeeld: De afpersing gaat gepaard met gebruik van bepaalde elementen om zeker te kunnen vluchten, zoals dreigen met het gebruik van pepperspray.
  • Het geweld of de bedreiging een integriteitsaantasting van de derde graad heeft veroorzaakt
    Dit begrip verwijst naar ernstige fysieke of psychische schade, zoals zwaar lichamelijk letsel, blijvende verminking, ernstige invaliditeit, of ernstige psychische trauma’s.
    Bijvoorbeeld: Tijdens een afpersing wordt een slachtoffer langdurig fysiek mishandeld en bedreigd, waardoor het slachtoffer blijvende posttraumatische stressstoornis oploopt en jarenlang niet meer kan werken.
  • De persoon aan foltering werd onderworpen
    Foltering is een extreme vorm van geweld die de straf sterk verhoogt. Het betreft situaties waarin het lijden van het slachtoffer centraal staat, en de handelingen verder gaan dan gewone aanvallen of bedreigingen.
    Bijvoorbeeld: De dader(s) houden een slachtoffer urenlang vast, slaan en schoppen het slachtoffer, dreigen met snijwonden, laten hem/haar geen eten of drinken toe, tot het slachtoffer financiële data afgeeft.
  • Het geweld of de bedreiging de dood tot gevolg heeft, zonder dat het misdrijf werd gepleegd met het oogmerk om te doden
    Hierbij loopt een afpersing fataal af voor het slachtoffer, maar in tegenstelling tot bij moord of doodslag is het overlijden een onbedoeld gevolg van het gepleegde geweld.
    Bijvoorbeeld: Het gebruikte geweld tijdens de afpersing om een bepaald goed te verkrijgen leidt tot de dood van het slachtoffer, terwijl dit niet de intentie was van de dader om te doden, maar door het gebruikte geweld is het overlijden veroorzaakt.

Welke straf riskeert u?

  • Afpersing wordt bestraft met een straf van niveau 3.
  • Verzwaarde afpersing: 
    • Wordt bestraft met een straf van niveau 4 indien:
      • de daders of een van hen een valse identiteit of hoedanigheid hebben aangenomen of een vals bevel van het openbaar gezag hebben ingeroepen
      • het misdrijf werd gepleegd bij nacht
      • het misdrijf werd gepleegd door twee of meer personen
      • het misdrijf werd gepleegd ten nadele van een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand
  • Wordt bestraft met een straf van niveau 5 indien:
    • wapens of op wapens gelijkende voorwerpen werden gebruikt of getoond, of indien de schuldige deed geloven dat hij gewapend was;
    • de schuldige, om het misdrijf te plegen of zijn vlucht te verzekeren, gebruik heeft gemaakt van weerloos makende of giftige stoffen
    • het geweld of de bedreiging een integriteitsaantasting van de derde graad heeft veroorzaakt
  • Wordt bestraft met een straf van niveau 6 indien:
    • de persoon aan foltering werd onderworpen, alsook de poging hiertoe
    • het geweld of de bedreiging de dood tot gevolg heeft, zonder dat het misdrijf werd gepleegd met het oogmerk om te doden, alsook de poging hiertoe

Heling en witwassen

Wat?

Heling is het opzettelijk in bezit nemen van een goed dat verkregen is door middel van een misdrijf dat begaan is door een andere persoon. Heling bestaat, ook wanneer het misdrijf waaruit het goed voortkomt in het buitenland is gepleegd en in België niet kan worden vervolgd.

Bijvoorbeeld: Een persoon koopt via een tweedehandswebsite een elektrische fiets voor een heel lage prijs. Uit de advertentie en de communicatie met de verkoper blijkt dat de fiets vermoedelijk gestolen is (geen aankoopbewijs, serienummer onleesbaar, verdachte verkoper). De koper neemt de fiets toch in bezit, gebruikt hem voor eigen verplaatsingen en wist dat het goed waarschijnlijk uit een diefstal kwam. Hierbij maakt het ook niet uit dat de diefstal dan wel in België of het buitenland zou zijn gebeurd.

Bij het misdrijf witwassen zijn er zowel actieve, als passieve witwasmisdrijven.

  • De actieve witwasmisdrijven bestaan uit:
    • Omzetten: het omzetten van geld, goederen of waarden die afkomstig zijn uit een misdrijf, in andere vormen
      Bijvoorbeeld: het investeren van opbrengsten uit drugshandel in vastgoed of aandelen
    • Overdragen: Het overdragen van de opbrengst van misdrijven aan een ander persoon, zodat het geld/gegoed verder van de oorsprong verwijderd raakt
      Bijvoorbeeld: een cadeau doen aan iemand, iets schenken, verkopen – met als doel de illegale herkomst te verhullen
    • Gebruik: Het gebruiken van deze opbrengsten voor luxegoederen, reizen, dagelijkse aankopen,...
      Bijvoorbeeld: een auto kopen met geld uit fraude of oplichting
  • De passieve witwasmisdrijven bestaan uit:

    • Verbergen of verhullen: Het opzettelijk verbergen of verhullen van de illegale oorsprong, herkomst, ligging, verplaatsing, eigendom of rechten van geld/goederen verkregen uit misdrijf
      Bijvoorbeeld: Het geld storten op buitenlandse rekeningen of virtuele wallets, om inspecties te ontwijken; het grondstoffen mengen met legitieme voorraad; fictieve bedrijven creëren voor vermenging
    • In bezit nemen: Het opzettelijk ontvangen, verwerven of bezitten van geld/goederen uit misdrijf, waarbij men weet dat ze uit misdrijf komen
      Bijvoorbeeld: Investeren in een bedrijf dat weet dat het kapitaal uit een misdrijf komt zoals drugshandel en het toch aanvaardt en gebruikt

Heling of witwassen met verzwarende omstandigheden

Verschillende artikelen voorzien in zwaardere straffen wanneer een heling of witwassen gepleegd wordt onder verzwarende omstandigheden zoals:

  • De dader wist dat bij het misdrijf, waaruit de geheelde of witgewassen vermogensvoordelen voortkomen, een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand werd ingezet.
  • Het het goed uit een misdrijf komt dat strafbaar is met straf van niveau 7 of 8 (de zwaarste straffen), en de dader kennis had van de bestanddelen die aan zo'n straf zijn verbonden.
    Bijvoorbeeld: De witwasopbrengsten uit een terroristisch misdrijf of georganiseerde drugshandel waarvan de dader weet hoe ernstig de feiten zijn.
  • Als de dader een meldingsplichtige entiteit is volgens Richtlijn (EU) 2015/849 (typisch: financiële instellingen, accountants, bedrijven uit de financiële sector), gevestigd in België of gelijkaardig gereguleerd land, en de witwas/helingsdaad gebeurt in het kader van deze beroepsactiviteiten.
    Bijvoorbeeld: Een bankmedewerker helpt bewust bij het verbergen van geld uit misdrijf via de bank.
  • Het misdrijf wordt gepleegd in het kader van een criminele organisatie.
    Bijvoorbeeld: De dader is lid van een organisatie die zich inlaat met de invoer en verkoop van drugs en helpt structureel bij het witwassen/heling van opbrengsten uit deze misdrijven gepleegd door de organisatie.

Welke straf riskeert u?

Heling wordt bestraft met een straf van niveau 3.

Witwassen wordt bestraft met een straf van niveau 3. Hierbij kan de rechter ook een bijkomende straf of geldboete uitspreken van 200 tot 2.000 euro of van een omvang die verhoogd kan worden tot het equivalente bedrag van de waarde van de witgewassen goederen.

Daarnaast kunnen de zaken die het voorwerp uitmaken van het witwassen verbeurd verklaard, ook al zijn zij geen eigendom van de veroordeelde. Dit gaat bijvoorbeeld om luxeartikelen of wagens aangekocht met gelden gekregen uit misdrijven. Indien u eigenaar bent van één van deze goederen kan u wel altijd u rechten laten gelden indien u zelf ter goeder trouw bent.

Heling of witwassen met verzwarende omstandigheden kunnen bestraft worden met een straf van niveau 4.

Voor heling en witwassen geldt ook wel een specifieke strafuitsluitende verschoningsgrond.

Dat wil zeggen dat bepaalde bedrijven en hun medewerkers (zoals banken, accountants, enz.) niet strafbaar kunnen worden gesteld voor bepaalde vormen van witwassen, op voorwaarde dat ze zich correct aan de regels houden.

Dat geldt als:

  • het gaat om gewone fiscale fraude (dus niet om ernstige of georganiseerde fraude), én
  • ze zich netjes hebben gehouden aan alle wetten en regels om fiscale fraude te bestrijden (zoals de antiwitwaswet).

Met andere woorden: Als deze organisaties hun werk doen volgens de regels en verplichtingen, kunnen ze niet gestraft worden voor bepaalde handelingen die anders als witwassen zouden worden gezien.

Misbruik van vertrouwen

Wat?

Misbruik van vertrouwen is het met bedrieglijk opzet en ten nadele van een andere persoon verduisteren of verspillen van een roerend goed met economische waarde dat hem overhandigd is onder verplichting om het terug te geven of het voor een bepaald doel te gebruiken of aan te wenden.

Bijvoorbeeld: Wanneer een persoon geld krijgt van een vriend om een aankoop te doen namens die vriend. In plaats van het geld te gebruiken zoals afgesproken, spendeert hij het aan eigen boodschappen of houdt het, zonder toestemming, voor zichzelf.

Verschillende artikelen voorzien ook nog in specifieke vormen van misbruik van vertrouwen:

  • Misbruik van vennootschapsgoederen

Misbruik van vennootschapsgoederen is het met bedrieglijk opzet, door een bestuurder, in feite of in rechte, van een privaatrechtelijke rechtspersoon, rechtstreeks of onrechtstreeks gebruik maken van de goederen of van het krediet van de rechtspersoon voor persoonlijke doeleinden, hoewel de dader wist dat dit op betekenisvolle wijze in het nadeel was van de vermogensbelangen van die rechtspersoon en van die van zijn schuldeisers of vennoten.

Bijvoorbeeld: Wanneer een bestuurder van een vennootschap de gelden van de vennootschap gebruikt om privé-uitgave te doen.

  • Misbruik van andermans kwetsbare toestand om een nadelige akte te doen tekenen

Misbruik van de kwetsbare toestand om een nadelige akte te doen tekenen, is het opzettelijk misbruik maken van de behoeften, de zwakheden, de hartstochten of de onwetendheid van een minderjarige of van een persoon in een kwetsbare toestand om hem enige vorm van juridische verbintenis of schuldbevrijding te doen tekenen die voor hem nadelig is, ongeacht de wijze waarop de onderhandeling ook verricht of vermomd mag zijn.

Bijvoorbeeld: Een bejaarde persoon met beginnende dementie wordt, door een familielid dat het vertrouwen geniet, ertoe gebracht om een akte te ondertekenen waarbij hij zijn woning onder marktwaarde verkoopt aan dat familielid.

  • Woeker

Woeker is het opzettelijk doen beloven, voor zichzelf of voor een ander, wegens een op gelijk welke wijze aangegane geldlening, van een interest of andere voordelen die de normale interest en de dekking van het risico van die lening manifest overschrijden, door misbruik te maken van de zwakheden, de hartstochten, de behoeften of de onwetendheid van de lener.

Bijvoorbeeld: Een kwetsbaar persoon (bv. door ziekte, ouderdom, precaire administratieve toestand) wordt door een derde overtuigd of gedwongen om een lening aan te gaan met excessieve interestvoeten, vaak onder ongunstige of onredelijke voorwaarden.

Welke straf riskeert u?

  • Misbruik van vertrouwen wordt bestraft met een straf van niveau 3.
  • Misbruik van vennootschapsgoederen wordt bestraft met een straf van niveau 3.
  • Misbruik van andermans kwetsbare toestand om een nadelige akte te doen tekenen wordt bestraft met een straf van niveau 3.
  • Woeker wordt bestraft met een straf van niveau 2.

Oplichting

Wat?

Oplichting is het met bedrieglijk opzet beogen te verwerven van een onrechtmatig economisch voordeel voor zichzelf of voor een ander, hetzij door gebruik te maken van valse namen of valse hoedanigheden, hetzij door listige kunstgrepen aan te wenden om andermans vertrouwen op slinkse wijze te winnen.

Bijvoorbeeld: Een persoon belt als "bankmedewerker", overtuigt het slachtoffer om zijn bankgegevens prijs te geven en haalt daarna de bankrekening leeg.

Oplichting in verzwarende omstandigheden: 

  • Indien de oplichting gepleegd wordt ten aanzien van een minderjarige
  • Indien de oplichting gepleegd wordt ten aanzien van een persoon in een kwetsbare toestand

Het begrip "kwetsbare toestand" wordt in het strafrecht meestal nader omschreven als een situatie waarbij het slachtoffer door leeftijd, lichamelijke of geestelijke toestand, sociale of economische omstandigheden, afhankelijkheid, ziekte, handicap, of andere factoren geen weerstand kan bieden tegen de oplichter.

Bijvoorbeeld: Een persoon met een verstandelijke beperking wordt gelokt met beloftes van een prijs, en moet daarvoor persoonlijke gegevens en bankgegevens invullen.

Welke straf riskeert u?

Oplichting wordt bestraft met een straf van niveau 3.

Oplichting met verzwarende omstandigheden wordt bestraft met een straf van niveau 4.

Bedrog met behulp van informaticasysteem

Wat?

Informaticabedrog is het met bedrieglijk opzet beogen te verwerven van een onrechtmatig economisch voordeel voor zichzelf of voor een ander, door het invoeren, wijzigen of wissen van gegevens die zijn opgeslagen, verwerkt of overgedragen in of door een informaticasysteem, of door met enig ander technologisch middel de normale aanwending van gegevens in een informaticasysteem te veranderen.

Bijvoorbeeld: Een werknemer past, met bedrieglijk opzet, het saldo van zijn loonrekening aan in het interne computersysteem van een bedrijf. Hierdoor ontvangt hij elke maand een hoger salaris dan waarop hij recht heeft. Op deze manier verandert de werknemer opzettelijk digitale gegevens om zichzelf te verrijken ten koste van zijn werkgever.

Welke straf riskeert u? 

Dit misdrijf wordt bestraft met een straf van niveau 3.

Bedriegerij

Wat?

Bedriegerij is specifiek gebonden aan het soort transactie en draait om een vorm van bedrieglijke misleiding rond het object van de overeenkomst.

Verschillende artikelen voorzien aldus in specifieke vormen van bedriegerij:

  • Bedriegerij omtrent de waarde van de munt is het opzettelijk:

    • Aan een munt het voorkomen geven van een munt van grotere waarde
    • Munten uitgeven waaraan het voorkomen is gegeven van munten van grotere waarde, of dergelijke munten in het land invoeren met het doel die daar in omloop te brengen
    • Zich aanschaffen of ontvangen van munten waaraan het voorkomen is gegeven van munten van grotere waarde, met het doel die in omloop te brengen

    Bijvoorbeeld: Bij verkoop van een pakket collectiemunten worden er minder geleverd dan afgesproken, of worden valselijk zeldzame, waardevolle munten toegevoegd aan de beschrijving die niet effectief worden geleverd.

  • Bedriegerij omtrent het verkochte goed is het met bedrieglijk opzet misleiden van de koper omtrent de identiteit van het verkochte goed, door een ander goed te leveren dan het bepaalde voorwerp waarop de overeenkomst betrekking had:

    • Het met bedrieglijk opzet misleiden van de koper omtrent de aard of de oorsprong van het verkochte goed, door een goed te verkopen of te leveren dat in voorkomen gelijkaardig is aan dat welke hij heeft gekocht of heeft gemeend te kopen
    • Het met bedrieglijk opzet misleiden van de koper of de verkoper omtrent de hoeveelheid van de verkochte goederen, door het gebruiken van listige kunstgrepen

    Bijvoorbeeld: De koper komt overeen een nieuwe smartphone te kopen, maar krijgt een gebruikte of defecte smartphone geleverd.

  • Bedriegerij omtrent de huur van werk is het met bedrieglijk opzet en door het aanwenden van listige kunstgrepen misleiden van de partijen verbonden door een contract van huur van werk, of een van hen, hetzij omtrent de hoeveelheid, hetzij omtrent de hoedanigheid van het geleverde werk indien in dit tweede geval de bepaling van de hoedanigheid van het werk moet dienen om het bedrag van het loon vast te stellen.

    Bijvoorbeeld: Een aannemer factureert 50 uur schilderwerken, maar heeft in werkelijkheid slechts 30 uur gewerkt of helemaal niet gewerkt. Door deze listige kunstgreep wordt de opdrachtgever bedrogen omtrent de hoeveelheid gepresteerd werk.

  • Vervalsing van voedingsmiddelen is het opzettelijk vervalsen van voedingsmiddelen of dranken die bestemd zijn om te worden verkocht of aan het publiek ter beschikking te worden gesteld.

    Bijvoorbeeld: Een producent etiketteert een fles wijn als afkomstig uit Bordeaux, terwijl ze in feite uit een andere regio komt.

  • Te koop aanbieden van vervalste voedingsmiddelen is het opzettelijk in bezit houden met het oog op verkoop, het verkopen of het te koop aanbieden van vervalste voedingsmiddelen.

    Bijvoorbeeld: het te koop aanbieden een fles wijn met als etiket afkomstig uit Bordeaux, terwijl ze in feit uit een andere regio komt.

  • Bedrieglijke aantasting van handelsgoederen is het kwaadwillig of met bedrieglijk opzet veranderen of beschadigen van productiegoederen of -grondstoffen.

    Bijvoorbeeld: Iemand veranderde de houdbaarheidsdatum op verpakte voeding, waardoor het product als vers wordt verkocht terwijl het vervallen is

Welke straf riskeert u?

  • Bedriegerij omtrent de waarde van de munt wordt bestraft met een straf van niveau 2.
  • Bedriegerij omtrent het verkochte goed wordt bestraft met een straf van niveau 1.
  • Bedriegerij omtrent de huur van werk wordt bestraft met een straf van niveau 1.
  • Vervalsing van voedingsmiddelen wordt bestraft met een straf van niveau 1.
  • Te koop aanbieden van vervalste voedingsmiddelen wordt bestraft met een straf van niveau 1.
  • Bedrieglijke aantasting van handelsgoederen wordt bestraft met een straf van niveau 1.

Private omkoping

Wat?

Er bestaan twee vormen van private omkoping:

  • Passieve private omkoping is het opzettelijk, door een bestuurder of zaakvoerder van een rechtspersoon of door een lasthebber of aangestelde van een rechtspersoon of van een natuurlijke persoon, rechtstreeks of door tussenpersonen, voor zichzelf of voor een derde, vragen, aannemen of ontvangen van een aanbod, een belofte of een voordeel van welke aard dan ook, om zonder medeweten en zonder machtiging van, naar gelang van het geval, de raad van bestuur of de algemene vergadering, de lastgever of de werkgever, een handeling van zijn functie of een door zijn functie vergemakkelijkte handeling te verrichten of na te laten.
  • Actieve private omkoping is het opzettelijk, rechtstreeks of door tussenpersonen, voorstellen aan een bestuurder of zaakvoerder van een rechtspersoon of aan een lasthebber of aangestelde van een rechtspersoon of van een natuurlijke persoon, van een aanbod, een belofte of een voordeel van welke aard dan ook voor zichzelf of voor een derde, om zonder medeweten en zonder machtiging van, naar gelang van het geval, de raad van bestuur of de algemene vergadering, de lastgever of de werkgever, een handeling van zijn functie of een door zijn functie vergemakkelijkte handeling te verrichten of na te laten.

Het verschil zit vooral in wie het initiatief neemt.

  • Passieve omkoping: de persoon die omgekocht wordt, vraagt zelf om een voordeel of laat dit vragen.
    Bijvoorbeeld: Een HR-manager vraagt (eventueel via een tussenpersoon) geld om iemand aan te nemen, buiten de normale procedure om. Hier is de HR-manager de actieve vrager. De sollicitant biedt uiteindelijk het geld aan.
  • Actieve omkoping: de omkoper neemt zelf het initiatief en biedt iets aan 
    Bijvoorbeeld: Een leverancier biedt een magazijnmedewerker €500 aan om vertrouwelijke prijsinformatie of gevoelige gegevens door te geven. Hier is de leverancier de actieve partij: hij biedt een voordeel aan.

Welke straf riskeert u?

Actieve of passieve private omkoping wordt bestraft met een straf van niveau 2.

Insolventiemisdrijven

Wat?

Insolventiemisdrijven betreffen strafbare feiten die samenhangen met faillissement, insolventie en gerechtelijke reorganisatie:

  • Eenvoudige bankbreuk: Bestuurders of ondernemingen kunnen gestraft worden wanneer zij in een context van faillissement onzorgvuldig handelen, zoals risicovolle transacties aangaan, boekhouding verwaarlozen of de aangifte van het faillissement bewust uitstellen.

    Bijvoorbeeld: Een bedrijfsleider blijft nog maanden transacties doen en vergeet bewust de boekhouding actueel te houden, terwijl zijn onderneming al duidelijk failliet is. Hij stelt het (wettelijk verplichte) aangifte van het faillissement uit, waardoor schuldeisers zich pas veel later kunnen melden en hun kansen op terugbetaling verkleinen.

  • Bedrieglijke bankbreuk: Er is sprake van een ernstig misdrijf wanneer bestuurders of ondernemingen met bedrieglijk opzet activa verduisteren of boeken laten verdwijnen.

    Bijvoorbeeld: Bestuurders verkopen vóór het faillissement waardevolle machines aan familie voor een symbolische euro, zodat ze niet in de faillissementsboedel terechtkomen. Dit gebeurt met bedrieglijk opzet om hun schuldeisers te benadelen.

  • Bedrieglijke aantasting van activa/passiva: Zowel derden als schuldenaren kunnen strafbaar zijn als ze actief goederen verbergen of overdreven schulden indienen bij een faillissement.

    Bijvoorbeeld: Iemand verstopt een deel van zijn voorraad in een andere loods zodat deze niet kan worden opgeëist door de curator. Of een schuldeiser dient een fictieve factuur in om een hogere claim bij het faillissement te verkrijgen.

  • Ontrouw in het beheer van het faillissement: Curatoren zijn strafbaar wanneer zij met bedrieglijk opzet de belangen van de boedel schaden.

    Bijvoorbeeld: Een curator houdt bewust een belangrijk dossier achter voor een bevriende schuldeiser, zodat die als eerste wordt uitbetaald, ten koste van de andere schuldeisers.

  • Schending van reorganisatieprocedure (door schuldenaar of derden): Strafbaar zijn handelingen zoals het verbergen van activa/passiva, valse verklaringen, overdreven schulden of stemmen manipuleren bij reorganisatie.

    Bijvoorbeeld: Tijdens een gerechtelijke reorganisatie geeft een schuldenaar valse informatie over zijn schulden, zodat het plan aangenomen wordt en hij geen schulden moet aflossen, of laat handlangers stemmen manipuleren bij een stemming over het reorganisatieplan.

  • Bedrieglijk bewerkstelligen van onvermogen: Het met opzet zijn onvermogen veroorzaken om zo niet aan zijn verplichtingen te voldoen.

    Bijvoorbeeld: Een ondernemer verkoopt zijn enige vastgoed aan een vertrouwenspersoon net voordat een schuldeiser beslag dreigt te leggen, met het doel om onvermogen te creëren en zo betalingsverplichtingen te ontwijken.

Welke straf riskeert u?

  • Eenvoudige bankbreuk wordt bestraft met een straf van niveau 1.
  • Bedrieglijke bankbreuk wordt bestraft met een straf van niveau 3. 
  • Bedrieglijke aantasting van activa/passiva wordt bestraft met een straf van niveau 3. 
  • Ontrouw in het beheer van het faillissement wordt bestraft met een straf van niveau 3. De curator moet ook de schade terugbetalen.
  • Schending van reorganisatieprocedure (door schuldenaar of derden) wordt bestraft met een straf van niveau 2.
  • Bedrieglijk bewerkstelligen van onvermogen wordt bestraft met een straf van niveau 2.